Depo sayım ekranı, saha servis formu, şantiyede doldurulan kontrol listesi: bu uygulamalar bağlantının gidip geldiği yerlerde çalışmak zorunda. Rafların arasında sinyal düşer, teknisyen bodrum kattaki pano odasındadır, form yarıda kalır. Progressive Web App (PWA), aynı web kod tabanıyla kurulabilen, çevrimdışı açılabilen ve mağaza dağıtımı gerektirmeyen bir uygulama sunar. Aşağıda kurumsal senaryolarda PWA’nın ne zaman doğru seçim olduğunu, native uygulamaya göre sınırlarını ve service worker, IndexedDB ve güncelleme yönetiminin nasıl kurulacağını kod örnekleriyle anlatıyoruz.
PWA hangi senaryoda anlamlı
Teknik olarak bir PWA üç parçadır: HTTPS üzerinden sunulan bir web uygulaması, uygulamanın adını, simgelerini ve başlangıç adresini tanımlayan bir web app manifest dosyası ve ağ isteklerini yakalayıp önbellekten yanıt verebilen bir service worker. Bu üçlü uygulamanın ana ekrana eklenmesini, kendi penceresinde açılmasını ve ağ yokken de açılmasını sağlar.
Kurumsal tarafta PWA’nın en iyi oturduğu senaryolar:
- Kesintili bağlantıda veri toplama: Saha servis kayıtları, depo sayımı, denetim formları gibi saha ve depo uygulamaları. Kullanıcı formu doldurur, kayıt cihazda kuyruğa alınır, bağlantı gelince sunucuya gider.
- Karışık cihaz parkı: Aynı uygulama Windows dizüstü, Android el terminali ve iPad’de çalışacaksa tek kod tabanı bakım yükünü düşürür.
- Sık sürüm çıkan iç araçlar: Mağaza onayı beklenmez; sunucuya yeni sürümü koymak güncelleme için yeterlidir.
Sürekli arka planda konum takibi, yoğun Bluetooth/seri port iletişimi, cihaz yönetimiyle derin entegrasyon veya iOS’ta güvenilir arka plan çalışması gerekiyorsa tablo değişir. Orada native veya hibrit uygulama daha az sürpriz çıkarır.
PWA ile native uygulama karşılaştırması
| Konu | PWA | Native uygulama |
|---|---|---|
| Dağıtım | URL, tarayıcıdan kurulum, Chromium’da ilke ile zorla kurulum | Mağaza veya MDM |
| Güncelleme | Sunucuya yayın; service worker yeni sürümü indirir | Mağaza onayı ve kullanıcı/MDM güncellemesi |
| Çevrimdışı çalışma | Service worker + IndexedDB ile güçlü | Tam kontrol |
| Arka plan senkronizasyon | Background Sync yalnız Chromium’da | Platform API’leriyle mümkün |
| Push bildirim | Çoğu tarayıcıda; iOS’ta ana ekrana eklenmiş uygulamada | Tam destek |
| Donanım erişimi | Kamera ve konum yaygın; Web Bluetooth, Web NFC, Web Serial sınırlı tarayıcılarda | Tam erişim |
Barkod okuma her projede sorulur. Klavye kaması (keyboard wedge) modunda çalışan el terminali tarayıcıları okunan kodu bir metin alanına klavye girdisi olarak yazar; PWA ile sorunsuz çalışır. Kamerayla okuma getUserMedia üzerinden bir JavaScript kütüphanesiyle yapılabilir. Tarayıcıya yerleşik BarcodeDetector API’si her platformda yok. Ona tek başına güvenmeyin.
Service worker önbellek stratejileri
Service worker, sayfadan bağımsız bir iş parçacığında çalışan ve kendi kapsamındaki bütün ağ isteklerini fetch olayıyla yakalayan bir betiktir. Her kaynak türü için ayrı strateji seçilir:
| Strateji | Davranış | Uygun kaynak |
|---|---|---|
| Cache first | Önbellekte varsa oradan, yoksa ağdan | Sürüm özetli JS/CSS, fontlar, simgeler |
| Network first | Ağı dene, başarısızsa önbellek | HTML kabuk, sık değişen referans listeler |
| Stale-while-revalidate | Önbellekten hemen ver, arkada güncelle | Ürün/depo listeleri gibi biraz eski olabilecek veri |
| Network only | Her zaman ağ | Kimlik doğrulama, ödeme, yazma istekleri |
// sw.js
const SURUM = 'v2026-11-10';
const KABUK = `kabuk-${SURUM}`;
const KABUK_DOSYALARI = ['/', '/offline.html', '/app.css', '/app.js', '/manifest.webmanifest'];
self.addEventListener('install', (event) => {
event.waitUntil(caches.open(KABUK).then((c) => c.addAll(KABUK_DOSYALARI)));
});
self.addEventListener('activate', (event) => {
event.waitUntil(
caches.keys().then((anahtarlar) =>
Promise.all(anahtarlar.filter((a) => a !== KABUK).map((a) => caches.delete(a)))
)
);
});
self.addEventListener('fetch', (event) => {
const istek = event.request;
if (istek.method !== 'GET' || new URL(istek.url).pathname.startsWith('/api/')) return;
if (istek.mode === 'navigate') {
event.respondWith(fetch(istek).catch(() => caches.match('/offline.html')));
return;
}
event.respondWith(caches.match(istek).then((y) => y || fetch(istek)));
});
Örnek bilerek sade tutuldu. Üretimde rota bazlı strateji tanımı, önbellek boyut/süre sınırları ve derleme çıktısından otomatik önbellek listesi üretimi için Google’ın Workbox kütüphanesini kullanmak hata yüzeyini daraltır. Kurumsal uygulamada iki kural daha var: kullanıcıya özel API yanıtlarını paylaşılan cihazlarda Cache Storage’a koymayın; oturum kapatıldığında uygulamaya ait önbellekleri ve IndexedDB verisini temizleyin. Vardiya değişiminde aynı el terminalini alan ikinci kullanıcı, birincinin verisini görmemeli.
Çevrimdışı veri ve senkronizasyon kuyruğu
Cache Storage istek/yanıt çiftleri içindir; kullanıcının girdiği iş verisi IndexedDB’de durur. Önerdiğimiz desen bir “giden kutusu” (outbox) kuyruğu: her kayıt bir istemci kimliğiyle kuyruğa yazılır, arayüz onu hemen “bekliyor” olarak gösterir, bağlantı gelince kuyruk sırayla gönderilir.
import { openDB } from 'idb';
const dbSoz = openDB('saha-uygulamasi', 1, {
upgrade(db) { db.createObjectStore('giden', { keyPath: 'id' }); },
});
export async function kuyrugaEkle(kayit) {
const db = await dbSoz;
await db.put('giden', { id: crypto.randomUUID(), olusturma: Date.now(), kayit });
}
export async function kuyruguGonder() {
const db = await dbSoz;
for (const oge of await db.getAll('giden')) {
const yanit = await fetch('/api/servis-kayitlari', {
method: 'POST',
headers: { 'Content-Type': 'application/json', 'Idempotency-Key': oge.id },
body: JSON.stringify(oge.kayit),
});
if (yanit.ok || yanit.status === 409) await db.delete('giden', oge.id);
else if (yanit.status === 401) break; // önce yeniden oturum açılmalı
}
}
window.addEventListener('online', () => kuyruguGonder());
Bu kodun belkemiği Idempotency-Key başlığıdır (IETF’te taslak olarak standartlaştırılmakta olan, yaygın kullanılan bir başlık). Mobil ağda istek sunucuya ulaşır, yanıt yolda kaybolur; istemci aynı kaydı tekrar gönderir. Sunucu anahtarı tanıyıp ikinci kaydı oluşturmamalıdır. Anahtar sunucu tarafında UNIQUE kısıtlı bir sütunda saklanır. Bu yapılmazsa sahadan mükerrer iş emirleri gelir.
Background Sync API (registration.sync.register()) Chromium tabanlı tarayıcılarda sayfa kapalıyken bile kuyruğun gönderilmesini sağlar; Safari ve Firefox’ta yoktur. Tasarımı ona dayandırmayın, onu iyileştirme olarak kullanın: kuyruk uygulama açılışında, online olayında ve kullanıcı “Şimdi gönder” dediğinde de işlensin.
Çakışma kuralını en baştan yazın. İki teknisyen aynı iş emrini çevrimdışıyken güncellediyse hangisi geçerli? Basit durumlarda sunucunun bir sürüm numarasını (version veya ETag) kontrol etmesi ve çakışmada kullanıcıya fark ekranı göstermesi yeter. Sessizce son yazan kazanırsa veri kaybolur. İstemci ve sunucuda tutarlı doğrulama kurallarının nasıl paylaşılacağını form doğrulama yazısı anlatıyor.
Sürüm güncelleme ve önbellek temizliği
Service worker yaşam döngüsü güncellemede sürpriz yapar. Tarayıcı yeni bir sw.js bulduğunda onu kurar; ama eski sürümün kontrol ettiği sekmeler açık olduğu sürece yeni sürüm bekleme (waiting) durumunda kalır. El terminalinde uygulama hiç kapanmıyorsa yeni sürüm günlerce devreye girmez. “Düzeltmeyi yayınladık ama sahada hâlâ eski ekran var” şikâyetinin kaynağı çoğunlukla budur. Kurumsal uygulamalarda önerilen akış:
- Sayfa,
registration.waitingveyaupdatefoundolayıyla bekleyen yeni sürümü algılar. - Kullanıcıya “Yeni sürüm hazır, yenile” bildirimi gösterilir; formun ortasında zorla yenileme yapılmaz.
- Kullanıcı onaylayınca sayfa bekleyen worker’a bir mesaj gönderir, worker
self.skipWaiting()çağırır. - Sayfa
controllerchangeolayında bir kez yeniden yüklenir.
// sayfa tarafı
navigator.serviceWorker.addEventListener('controllerchange', () => location.reload());
// kullanıcı "Yenile" dediğinde:
registration.waiting?.postMessage({ tip: 'SKIP_WAITING' });
// sw.js tarafı
self.addEventListener('message', (e) => {
if (e.data?.tip === 'SKIP_WAITING') self.skipWaiting();
});
Sunucu tarafında sw.js ve manifest.webmanifest dosyaları Cache-Control: no-cache ile sunulmalı; sürüm özetli statik dosyalar ise uzun süreli ve immutable olarak önbelleklenmeli. CDN ve tarayıcı önbellek başlıklarının ayrıntısı Cache-Control başlıkları rehberinde. Sürüm değişikliğinde eski önbellekleri activate olayında silin; silinmezse cihazda depolama kotası dolar.
Platform kısıtları ve kontrol listesi
Platform davranışları tarayıcı sürümleriyle değişir. Kesin kararı hedef cihazlarda yapılan bir pilotla verin. Bilinen başlıca kısıtlar:
- iOS/iPadOS: Kurulum otomatik istemle değil, Safari’nin Paylaş menüsündeki “Ana Ekrana Ekle” ile yapılır. Web push 16.4 ve sonrasında yalnız ana ekrana eklenmiş uygulamalarda çalışır. Background Sync yoktur.
- Depolama: Tarayıcılar depolama baskısında veya kendi politikalarına göre site verisini silebilir.
navigator.storage.persist()ile kalıcılık istenebilir; sonuç garanti değildir. - Kurulum istemi:
beforeinstallpromptolayı Chromium’a özgüdür; diğer tarayıcılarda kurulum yönergesini arayüzde ayrıca anlatın. - Merkezi dağıtım: Chrome ve Edge’de
WebAppInstallForceListilkesiyle yönetilen cihazlara zorla kurulum yapılabilir; iOS/iPadOS’ta MDM ile web clip dağıtımı mümkündür ama davranışı pilotla doğrulanmalıdır.
Yayın öncesi kontrol listesi:
- Bütün uygulama HTTPS üzerinden ve geçerli bir sertifikayla sunuluyor.
- Manifest’te
name,short_name,start_url,displayve 192/512 piksel simgeler tanımlı. - Service worker kapsamı doğru; API ve kimlik doğrulama istekleri önbelleğe alınmıyor.
- Çevrimdışı açılışta anlamlı bir ekran var; boş beyaz sayfa yok.
- Giden kutusu idempotency anahtarı kullanıyor; bekleyen kayıt sayısı arayüzde görünüyor.
- Oturum kapatmada önbellek ve IndexedDB temizleniyor.
- Güncelleme akışı test edildi;
sw.jsuzun süre önbelleklenmiyor. - Uçak modunda, zayıf ağda ve sekme günlerce açıkken senaryolar hedef cihazlarda denendi.
Masa başında testten geçen PWA sahada ilk zayıf sinyalde takılabilir. Son maddeyi atlamayın. Uygulamanın sunucu tarafı mimarisi henüz tasarımdaysa Next.js App Router’da Server ve Client Component ayrımı yazısı çevrimdışı katmanın oturacağı yapıyı anlatıyor. Saha ve depo uygulamalarınızı PWA olarak tasarlarken pilot ve dağıtım planını PWA ve mobil web uygulamaları hizmetimiz kapsamında birlikte hazırlayabiliriz. Kavramsal başvuru için web.dev PWA eğitimi ve MDN Service Worker API sayfaları birincil kaynaktır.
Sık sorulan sorular
PWA iOS cihazlarda çalışır mı?
Service worker, önbellek ve IndexedDB Safari’de çalışır. Ana ekrana ekleme kullanıcı tarafından Paylaş menüsünden yapılır; web push bildirimleri iOS/iPadOS 16.4 ile birlikte yalnız ana ekrana eklenmiş web uygulamalarında desteklenir. Background Sync API gibi bazı API’ler Safari’de yoktur. Tasarımı en kısıtlı hedef platforma göre yapın.
Çevrimdışı kaydedilen veriler kaybolabilir mi?
Evet, kaybolabilir. Tarayıcı depolama baskısında veya kendi politikalarına göre site verisini silebilir. navigator.storage.persist() ile kalıcı depolama istenebilir ama tarayıcı bunu reddedebilir. Kuyruktaki kayıtları bağlantı geldiği ilk anda gönderin, bekleyen kayıt sayısını kullanıcıya gösterin ve önemli veriyi uzun süre yalnız cihazda tutmayın.
PWA’yı kurum cihazlarına merkezi olarak dağıtabilir miyiz?
Chromium tabanlı tarayıcılarda evet: Google Chrome ve Microsoft Edge, WebAppInstallForceList ilkesiyle belirtilen web uygulamalarını yönetilen cihazlara zorla yükleyebilir. İlke grup ilkesi veya MDM üzerinden dağıtılır. iOS/iPadOS’ta MDM ile ana ekrana web clip dağıtılabilir; elle eklenen bir PWA ile aynı davrandığını (depolama, push, tam ekran) hedef iOS sürümünde pilotla doğrulayın.
Service worker hatalı bir sürüm yayınlarsa uygulamayı nasıl kurtarırız?
Tarayıcı güncelleme için sunucudaki service worker dosyasını düzenli olarak kontrol eder; ilk çare düzeltilmiş bir sw.js yayınlamaktır. Durum ağırsa önbellekleri silen ve kendi kaydını unregister ile kaldıran bir “kendini imha eden” service worker yayınlanır. Bu müdahalenin hızlı yayılması için sw.js dosyası HTTP önbelleğinde uzun süre tutulmamalıdır.